Ajans size teklif gönderiyor. Biz demo gönderiyoruz.

Teklifin Sorunu

Bir web tasarım teklifi işletme sahibine ne söyler? "Modern tasarım, mobil uyumlu, SEO uyumlu, 5 sayfa, 2 revizyon, ₺X." Bu cümle rakibin teklifine yapıştırılınca da doğru. İşletme sahibi teklifi değil, sitenin kendi işletmesinde nasıl duracağını görmek istiyor; onu PDF veremiyor. Sonuç: teklif fiyata indirgeniyor, en ucuz kazanıyor, iş kötü çıkıyor.

Bir de zaman var. Restoran sahibi teklif okumak için öğle servisini bırakmaz. Ama telefonuna gelen bir linke, kendi adını ve kendi yorumlarını gördüğü bir sayfaya iki dakika bakar.

Demo Nasıl Kuruluyor

Tek girdi istiyoruz: işletmenin Google Haritalar linki. Oradan puan, yorum sayısı, işletmenin yüklediği fotoğraflar, çalışma saatleri, telefon ve adres geliyor. Yorumların en iyi 8-10'u birebir seçiliyor (personel adı geçen ve fiyat konuşan elenir), fotoğraflar kontrolden geçiyor (yüz, plaka, okunur tabela elenir), menü varsa QR sisteminden çekiliyor. Saat yoksa saat uydurulmuyor; sayfada o alan boş kalıyor.

Üç gün içinde link gidiyor. Sayfa arama motoruna kapalı, yalnız sahibine gösteriliyor; telefonda hızlı açılıyor. Beğenirse iki yol var: küçük işletme için hazır sistemimiz (kurulum ₺1.990, aylık ₺690) ya da stüdyo işi (₺30.000–₺35.000, Bodrum'da dört restoran bu yoldan gitti). Beğenmezse demo 14 gün sonra kapanır, kimse kimseye bir şey borçlu değil.

Demo Hattında Öğrendiklerimiz

Yanlış işletme: İlk koşuda düz metin araması bir bahçe restoranı yerine 8,2 kilometre ötedeki başka bir yeri, bir oteli 5,7 kilometre ötedeki başka bir oteli getirdi. Yanlış işletmenin yorumlarını sahibine göstermek bu işteki en kötü hata; o günden beri kayıt telefon ya da konumla eşleşmiyorsa hiçbir veri diske inmiyor.

Google kaydı olmayan işletme: İki işletmede kayıt yoktu; demo kurulamadı. Bu, Google linkini zorunlu alan yapmamızın sebebi: kaydı olmayan işletmeyle ilk adım site değil kayıt açmak. Aynı alan ciddiyet filtresi de oldu.

Copy: İlk turlarda sayfaların metni "Türk gibi yazılmamış" diye reddedildi: ne olduğunu söylemeyen bilmece başlıklar, uydurulmuş ritüeller, süs rakamlar. Şimdi her metin bir doğallık kapısından geçiyor: bölüm başlığı ne olduğunu söyler, rakam yalnız kaynaklıysa yazılır, işletme sahibi cümleyi okuyunca "evet biz buyuz" der mi diye bakılır.

Fotoğraf telifi: Google'daki karelerin çoğu misafirlerin yüklediği; demoda (kapalı, yalnız sahibine, talep hâlinde kaldırma) kabul ediyoruz, yayına giden sitede sahibin kendi fotoğrafı ya da yazılı izin şart.

Bedava Site Dağıtmak Riski

Her gelen isteğe demo kurmak sürdürülebilir mi? Üç koruma var. Birincisi Google linki zorunluluğu; kaydı olmayan girmiyor. İkincisi demonun kapalı ve süreli olması; 14 gün sonra kapanıyor, kimse bedava site edinmiyor. Üçüncüsü kuyruk; yoğunlukta sıra numarası yazıyoruz, sahte "son 3 yer" sayacı yok.

Maliyet tarafı: bir demo bizim için üç saatlik iş ve işletme başına birkaç liralık veri çekimi. Bir satış görüşmesi de üç saat; demo en azından işletmeye bir şey bırakıyor.

Neden Böyle Çalışıyoruz

Çünkü işimizin özü zaten bu: içeriği müşteriden istemiyoruz, veriyi biz çıkarıyoruz. Bodrum'da dört restoranın hiçbirinden tek satır metin almadık; menü QR sisteminden (920 kalem), yorumlar Google'dan (40 yorum), tescil künyesi TÜRKPATENT kaydından geldi. Demo, bu yöntemin üç güne sıkıştırılmış hali. Teklif yazmak yerine işi küçük ölçekte yapıp göstermek bize daha dürüst geliyor.

Demoda Ne Yok

Demonun sınırlarını da söylemek gerekiyor, çünkü "bedava site" cümlesi yanlış beklenti kurar. Demoda alan adınız yok; geçici bir adreste, arama motoruna kapalı çalışıyor. Rezervasyon ya da sipariş sistemi bağlı değil; düğmeler telefon ve WhatsApp'a gidiyor. Fotoğraflar Google kaydınızdaki karelerden geliyor; profesyonel çekim yok. Metinler kaynaklı ama kısa: Google kaydınızdaki açıklama, menünüz, yorumlarınız. Sahibin hikâyesi, ekip ve özel sayfalar demoda yok, çünkü o bilgiler bizde değil sizde.

Bir de bilerek yapmadığımız şeyler var. Saat bilmiyorsak saat yazmıyoruz ve alan boş kalıyor. Puan şemasını basmıyoruz. Misafirlerin yüklediği fotoğrafları demoda gösteriyoruz ama yayına giden sitede kullanmıyoruz; orada sizin fotoğrafınız ya da yazılı izin gerekiyor. Demo bir taslak değil, çalışan bir sayfa; ama bitmiş bir site de değil.

Demoyu beğenip devam edince ilk iş bu boşlukları doldurmak oluyor: alan adı, saatler, fotoğraf, hikâye, rezervasyon. Bodrum'da dört mekânda demo aşamasından yayına hazır hale gelmek altı hafta sürdü; en uzun bekleme alan adı ve Google kaydı erişimindeydi.

Demoyu Kim Kontrol Ediyor

Demo otomatik kuruluyor ama otomatik gönderilmiyor; araya iki kapı var. Birincisi makine: telefon biçimi ve sayfadaki bağlantıyla eşleşmesi, harita iğnesinin kayıttaki koordinatla tutması, saatin uydurulmamış olması, arama motoruna kapalı olduğunun doğrulanması, sayfanın telefonda kaç bayt indirdiği. İkincisi insan: bir kişi sayfayı telefonda açıp bakıyor; yorumlar doğru işletmenin mi, fotoğrafta yüz ya da plaka var mı, metin işletme sahibinin okuyunca "evet biz buyuz" diyeceği gibi mi.

İkinci kapının gerekliliğini pahalıya öğrendik. İlk turlarda makine kapılarını geçen sayfalar insan kapısında düştü: metin Türk gibi yazılmamıştı, bir sayfada yanlış tabak fotoğrafı vardı, şeritler hizasızdı. Ondan sonra copy için ayrı bir doğallık kapısı yazdık: bölüm başlığı ne olduğunu söyler, soru biçimi yasak, yasak kalıp listesi var, rakam yalnız kaynaklıysa girer, ikinci tekil şahıs hitabı yok, kısa cümle oranı sınırlı. Bu yazı da o kapıdan geçti.

Demo sayısını sınırlı tutmamızın sebebi de bu: her demo bir insan bakışı istiyor ve günde kurabildiğimiz demo sayısı o bakışın süresiyle sınırlı. Sayfada "bugün kuyruk N iş" yazıyorsa gerçek sayıdır.